Czy trener może prowadzić działalność nierejestrową?

16.07.2018
Czy trener może prowadzić działalność nierejestrową?
To dobry sposób, aby przetestować pomysł na własną firmę oraz… własne umiejętności.

Tak, choć powinien liczyć się z ważnymi ograniczeniami. Jest to dobry sposób, aby przetestować pomysł na własną firmę oraz… własne umiejętności. Tak zwana „Konstytucja dla biznesu” wprowadziła w tym roku przepisy, które m.in. zwalniają z obowiązku płacenia składek ZUS od działalności zarobkowej. Oczywiście pod pewnymi warunkami. W dzisiejszym artykule przyjrzymy im się bliżej z perspektywy pracy trenera.

Dotąd nie było możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, nie będąc wpisanym do CEIDG (Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej). Od 30 kwietnia 2018 r. ten stan uległ zmianie. Wprowadzono bowiem opcję tzw. działalności nierejestrowej (nierejestrowanej, nieewidencjonowanej), która może zainteresować zwłaszcza początkujących biznesmenów. O czym mowa?


Działalność nierejestrowa – na czym polega

Zgodnie z art. 5 Ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, nie jest działalnością gospodarczą działalność wykonywana przez osobę fizyczną:

 - której przychód należny nie przekracza w żadnym miesiącu 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę i

- która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej (od tej reguły jest ważne odstępstwo, o którym będzie mowa dalej).

Innymi słowy działalność nierejestrowa nie wymaga posiadania numeru REGON i NIP, kasy fiskalnej i rachunku bankowego, prowadzenia księgowości, ani... opłacania ZUSu. Nie oznacza to jednak, że jest zwolniona z podatków i że jest dostępna dla każdego chętnego. Trzeba spełnić kilka warunków. Jakich? Już wyjaśniam.

 

Sprawdź, czy możesz prowadzić działalność nierejestrową

Po pierwsze, czysta karta. Działalność nierejestrową mogą podjąć tylko te osoby, które przez ostatnie 60 miesięcy (czyli 5 lat) nie prowadziły swojego przedsiębiorstwa. Dla tych, którzy w tym momencie chcą zakończyć lekturę tego artykułu, mam dobrą wiadomość. W przepisach wprowadzających Ustawę - Prawo przedsiębiorców (art. 195) przewidziano tzw. okres przejściowy. Otóż, działalność nierejestrową mogą podjąć, osoby, które „w okresie 12 miesięcy przed dniem wejścia w życie ustawy (...) nie były wpisane do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (…) nawet jeżeli w okresie ostatnich 60 miesięcy przed dniem wejścia w życie tej ustawy wykonywały działalność gospodarczą”.

Co to oznacza? Prawo wyłącza tylko te osoby, które obecnie prowadzą działalność gospodarczą oraz te, które prowadziły taką działalność po 30 kwietnia 2017 r. Natomiast jeśli działalność została zakończona przed 30 kwietnia 2017 r., osoba taka może od razu spróbować swoich sił w działalności nieewidencjonowanej i nie musi czekać kolejnych 5 lat. Oczywiście, o ile spełnia następne warunki…

Drugim z nich jest wspomniany limit przychodów. Działalność nierejestrową możesz prowadzić, aż Twój miesięczny przychód nie przekroczy 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Kwota ta zmienia się. Minimalne wynagrodzenie za pracę w 2018 r. wynosi 2.100 zł brutto, a więc miesięczny dozwolony próg przychodu dla działalności nierejestrowanej to w bieżącym roku 1.050 zł. brutto. Warto zaznaczyć, że ów limit 1.050 zł. dotyczy jedynie przychodów należnych z działalności nierejestrowej, a nie całości osiąganych przychodów. Można zatem być zatrudnionym na umowę o pracę czy zlecenie, a przy tym „po godzinach” próbować swoich sił w ramach działalności nierejestrowej, np. jako trener.

Trzecie ograniczenie polega na tym, że działalność nierejestrową należy prowadzić samodzielnie, a więc nie w formie spółki cywilnej. Dlaczego? Zapewne państwo chciało wykluczyć sytuacje, w których wspólnicy spółki dzieliliby przychód pomiędzy siebie tak, aby nie przekroczyć owych 1.050 złotych na głowę.

Ostatnim warunkiem prowadzenia działalności bez rejestracji jest to, że działalność taka nie może na podstawie odrębnych przepisów łączyć się z obowiązkiem uzyskania koncesji, pozwoleń ani licencji. Jako trener raczej będziesz miał do czynienia z kursantami z wielu środowisk zawodowych. Poprowadzenie szkolenia dla niektórych z nich będzie wymagało właśnie zezwolenia czy wpisu do stosownego rejestru. Czy jest to częsta sytuacja?

 

Działalność nierejestrowa w pracy trenera - zezwolenia i koncesje

Nie. Jest niewiele wyjątków, w których usługi szkoleniowe są w ten sposób reglamentowane. Na przykład organizowanie szkoleń ze środków ochrony roślin wiąże się z obligatoryjnym wpisem do rejestru prowadzonego przez wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa. Natomiast wpis do rejestru wojewódzkich urzędów pracy jest obowiązkowy dla firm szkoleniowych, które planują pozyskiwać zlecenia na szkolenie osób bezrobotnych i poszukujących pracy, jeśli kursy są finansowane z Funduszu Pracy, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) lub z funduszy pomocowych UE. Prowadzenie niektórych kursów zawodowych oznacza z kolei obowiązkową wizytę w kuratorium oświaty.

Regulacje, o których mowa, są rozproszone po wielu aktach prawnych. Jest to wątek godny osobnego artykułu. Czy chcielibyście, abym napisał o tym temacie coś więcej? Na razie poprzestańmy na wniosku, że trener nie będzie mógł poprowadzić np. wymienionych rodzajów kursów i szkoleń, jeśli podjął pracę w formie działalności nierejestrowej.

Zawód trenera zasadniczo nie wymaga jednak zdobywania koncesji, zezwoleń czy licencji, ale oczywiście jest opodatkowany. Również w przypadku działalności nierejestrowej.

 

Działalność nierejestrowa w pracy trenera - ZUS i podatki

Na początek, dobra wiadomość. Prowadząc działalność nierejestrową, nie podlegasz obowiązkowi odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne, ani zdrowotne (!). Tak, wiem, powtarzam się, ale to naprawdę bardzo dobra wiadomość. Prawodawca chciał w ten sposób wyciągnąć z szarej strefy drobnych przedsiębiorców, którym zwyczajnie nie kalkulowało się dotąd założenie swojej firmy.

A jak wygląda sprawa z podatkiem dochodowym? Skoro działalność nierejestrowana nie stanowi działalności gospodarczej, prowadząc ją nie będziesz musiał opłacać okresowych (miesięcznych lub kwartalnych) zaliczek na podatek dochodowy. Przychody osiągnięte z tytułu prowadzenia działalności nierejestrowanej należy wykazać w zeznaniu rocznym PIT-36 w rubryce „przychody z innych źródeł”. Przychody te będą się sumowały z Twoimi pozostałymi przychodami. Całość zostanie opodatkowana według skali podatkowej 18 lub 32%. Nie jest możliwe zastosowanie stawki liniowej w wysokości 19%.

Nowe przepisy milczą co do możliwości uwzględnienia kosztów. Nie wiadomo, czy opodatkowaniu podlegać będzie uzyskany przychód, czy przychód pomniejszony o koszty (a więc dochód). Sprawa ta - miejmy nadzieję - będzie wyjaśniona albo poprzez nowelizację ustawy, albo w drodze odpowiednich interpretacji podatkowych Ministerstwa Finansów.

Prowadząc działalność nieewidencjonowaną, będziesz zobowiązany do dokumentowania swoich przychodów na zasadach ogólnych, tj. w zbiorczym zestawieniu w postaci uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów. Powinny się w niej znaleźć dane ze wszystkich rachunków, które wystawisz  klientom i kontrahentom. Ewidencja taka będzie bazą do określenia podstawy opodatkowania i obliczenia należnego podatku PIT oraz będzie bardzo przydatna przy ustalaniu limitu przychodów dla działalności nierejestrowanej.

Wiemy już, jak kształtuje się sprawa z ZUS i PIT, a podatek VAT?

 

Działalność nierejestrowa w pracy trenera - VAT

Rozliczanie VAT w branży szkoleniowej to kolejny wątek, który zasługuje na osobny tekst. Na początek trzeba zauważyć, że działalność nieewidencjonowana co do zasady jest zwolniona z podatku od towarów i usług. Przy miesięcznych przychodach rzędu ok. 1.000 zł. nie jest bowiem możliwe przekroczyć roczny limit obrotów 200 tys. zł.

Skoro mówimy jednak o działalności nierejestrowej w kontekście pracy trenera, trzeba zauważyć co najmniej dwa aspekty.

Po pierwsze, jeśli chcesz prowadzić szkolenia i równolegle rozwijać się jako doradca/konsultant, oczywiście możesz podjąć działalność nierejestrową. Pamiętaj przy tym, że wykonywanie niektórych rodzajów działalności zobowiązuje do rejestracji jako podatnik VAT niezależnie od wysokości osiąganych przychodów. Mowa m.in. o usługach prawniczych i wszelkich usługach w zakresie doradztwa.

Po drugie, usługi szkoleniowe są zwolnione z VAT, tylko jeśli spełni się wymagania określone w art. 43 ust. 1 ustawy o VAT, a w szczególności jego punktach 26-29. Jeśli nie wystąpi żaden z podanych wyjątków, wówczas wynagrodzenie za szkolenie jest objęte podstawową stawką VAT w wysokości 23%.

    
Czy trener może prowadzić działalność nierejestrową – podsumowanie


Działalność nierejestrowana to nowość w polskiej rzeczywistości. Czy warto podjąć pracę jako trener, nauczyciel lub korepetytor, korzystając właśnie z tej nowej regulacji? Jako prawnik odpowiem, że… to zależy. Na pewno taka opcja może być korzystna dla początkujących trenerów, którzy chcą się dopiero sprawdzić w nowym zawodzie. Z drugiej strony taka forma może być dogodna dla osób, które mają odwrotne nastawienie, ponieważ z góry zakładają, że będzie to dla nich aktywność poboczna względem pracy zawodowej na etacie lub zleceniu.

Zaletą działalności nierejestrowanej jest brak obowiązku:

- zgłaszania działalności w CEIDG, urzędzie skarbowym i GUS,

- opłacania okresowych zaliczek na podatek dochodowy,

- opłacania składek ZUS,

- prowadzenia księgowości (tylko uproszczona ewidencja sprzedaży).

W pewnym momencie jednak działalność nierejestrowa może okazać się zbyt ciasna, jak na ambicje, liczbę zleceń i przede wszystkim – przychody. Podstawowym warunkiem do prowadzenia  omawianej działalności jest limit należnego przychodu, który w żadnym miesiącu nie może przekroczyć 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Formalnie rzecz biorąc, nie może przekroczyć nawet o przysłowiową złotówkę. W 2018 r. limit przychodów wynosi 1.050 zł. Dużo? Mało? To zależy... Jeżeli przychód należny z działalności nierejestrowanej przewyższy w danym miesiącu 50% minimalnego wynagrodzenia, działalność taka automatycznie staje się działalnością gospodarczą, licząc od dnia, w którym  przekroczono limit. Od tego momentu, osobę prowadzącą taką działalność obowiązują podstawowe regulacje prawne. Oznacza to, że mamy wówczas obowiązek prowadzenia księgowości, podlegamy ubezpieczeniom społecznym, a  w ciągu 7 dni  należy zarejestrować firmę w CEIDG.

Składki ZUS nie od razu jednak wzrosną do standardowego pułapu. Jest to kolejna z nowości wprowadzonych przez Konstytucję dla biznesu. Przez pierwszych 6 miesięcy nowa firma będzie bowiem zwolniona ze składek na ubezpieczenie społeczne, po czym przez następne dwa lata nowy przedsiębiorca będzie odprowadzać składki ZUS w obniżonej wysokości.

 

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 646);

- Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 847 ze zm.);

- Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.).

Mariusz Kusion
Prawnik, absolwent UJ, publicysta, autor artykułów naukowych i popularnonaukowych, w szczególności z zakresu prawa autorskiego, karnego i prawa dla naukowców. Trener nauki, animator kultury, działacz organizacji pozarządowych.
Liczba komentarzy: 0